840.000 sterfgevallen per jaar gelinkt aan psychosociale risico’s op het werk

840.000 sterfgevallen per jaar gelinkt aan psychosociale risico’s op het werk

Jaarlijks overlijden wereldwijd meer dan 840.000 mensen aan gezondheidsproblemen die gelinkt zijn aan psychosociale risico’s op het werk, zoals langdurige werkuren, job onzekerheid en intimidatie. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO).

Volgens het rapport houden psychosociale arbeidsrisico’s sterk verband met hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen, waaronder zelfdoding. Daarnaast veroorzaken ze wereldwijd ongeveer 45 miljoen verloren gezonde levensjaren. Het gaat om jaren die verloren gaan door ziekte, invaliditeit of vroegtijdig overlijden. Ook economisch is de impact aanzienlijk: naar schatting gaat 1,37 procent van het wereldwijde bruto binnenlands product verloren door ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en verminderde productiviteit.

De IAO wijst erop dat de manier waarop werk wordt ontworpen, georganiseerd en aangestuurd een steeds grotere invloed heeft op het welzijn en de veiligheid van werknemers. Factoren zoals hoge werkdruk, weinig autonomie, onzekere arbeidsomstandigheden, pesten en intimidatie kunnen leiden tot schadelijke werkomgevingen wanneer organisaties hier onvoldoende aandacht aan besteden.

Het volledige rapport is beschikbaar in het Engels en het Frans via de website van de Internationale Arbeidsorganisatie:

• The psychosocial working environment: Global developments and pathways for action
• Le milieu de travail sur le plan psychosocial : Évolutions et pistes d’action mondiales

Lange werkuren en ongewenst gedrag blijven hardnekkig

Lange werkuren vormen wereldwijd een van de belangrijkste psychosociale risico’s. Ongeveer 35 procent van de werknemers werkt meer dan 48 uur per week, wat het risico op hartziekten en beroertes verhoogt.

Daarnaast blijft grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer een groot probleem. Wereldwijd kreeg 23 procent van de werknemers tijdens de loopbaan te maken met geweld, pesterijen of intimidatie. Psychologisch geweld komt daarbij het vaakst voor en treft ongeveer 18 procent van de werknemers.

Om het tekort aan betrouwbare gegevens aan te pakken, startte de IAO in 2025 een gerichte bevraging bij nationale instellingen die arbeidsongevallenstatistieken verzamelen. Daaruit blijkt dat slechts 37 procent van deze instellingen plannen heeft om de komende vijf jaar sterker in te zetten op cijfers rond psychosociale risico’s en mentaal welzijn op het werk.

Wat verstaan we onder de psychosociale werkomgeving?

De IAO omschrijft de psychosociale werkomgeving als alle aspecten van werk en werkrelaties die verband houden met de manier waarop jobs worden ontworpen, georganiseerd en beheerd. Ook het bredere beleid, de procedures en de werkcultuur maken hier deel van uit. Deze factoren beïnvloeden zowel het welzijn van werknemers als de prestaties van organisaties.

Het rapport onderscheidt drie nauw verbonden niveaus:

• De jobinhoud zelf: onder meer werkdruk, taakinhoud en de aansluiting tussen functie en competenties.
• De organisatie van het werk: bijvoorbeeld autonomie, leiderschap, ondersteuning en werktempo.
• Het bredere organisatiebeleid: zoals arbeidsvoorwaarden, digitale monitoring, werkroosters en preventiebeleid rond geweld en intimidatie.

Preventie vraagt een structurele aanpak

Volgens de IAO groeit internationaal het besef dat psychosociale risico’s ernstige gevolgen hebben, maar verloopt de vertaalslag naar wetgeving en collectieve afspraken nog te traag. Het IAO-verdrag nr. 190 uit 2019 wordt daarbij gezien als het eerste internationale instrument dat psychosociale risico’s expliciet benoemt.

De organisatie benadrukt dat effectieve preventie vooral op organisatieniveau moet plaatsvinden. Maatregelen zoals haalbare werkbelasting, duidelijke rolverdeling, participatief leiderschap en open communicatie blijken veel effectiever dan enkel inzetten op individuele stressbeheersing of coping strategieën.

Individuele ondersteuning blijft belangrijk, maar mag volgens het rapport nooit een vervanging zijn voor structurele verbeteringen in de werkorganisatie. De IAO verwijst daarbij naar haar richtlijnen voor welzijnsmanagementsystemen, waarin psychosociale risico’s een vast onderdeel vormen van het algemene preventiebeleid.

Drie prioriteiten voor de toekomst

De IAO schuift drie belangrijke actiepunten naar voren:

1. Meer en betere gegevens en onderzoek rond psychosociale risico’s.
2. Sterker en duidelijker beleid en regelgeving.
3. Meer preventie en structurele maatregelen binnen organisaties.

Volgens de organisatie kan de psychosociale werkomgeving alleen duurzaam verbeteren via een geïntegreerde aanpak waarbij werkgevers, werknemers en overheden actief samenwerken.

Bron: https://beswic.be/nl/nieuws-en-evenementen/840000-sterfgevallen-jaar-gelinkt-aan-psychosociale-risicos-op-het-werk

Loop jij tegen een ziekte aan dan kan Loopbaanbegeleiding jou misschien helpen. 

Kreeg je de laatste zes maand een Medische verbreking of ben je langer dan 1 jaar arbeidsongeschikt dan heb jij wellicht recht op een gratis Terug naar Werk begeleiding. 

Vraag ons vrijblijvend meer informatie. 

Terug naar Werk Traject Vanaf 1 april 2025 kunnen werknemers en werkzoekenden die langer dan een jaar arbeidsongeschikt zijn, ook een beroep doen op het Terug Naar Werk-fonds.