Arbeidsartsen vrezen overbelasting door verplichte evaluatie na acht weken ziekte

De federale regering onder leiding van De Wever voert de druk op om het stijgend aantal langdurig zieken in België terug te dringen. Een van de nieuwe maatregelen verplicht arbeidsartsen om al na acht weken ziekte een inschatting te maken van het zogenaamde “arbeidspotentieel” van werknemers. Binnen de sector groeit echter de bezorgdheid dat deze aanpak niet alleen moeilijk haalbaar is, maar ook averechts kan werken.

Strengere regels en snellere opvolging

De strijd tegen langdurige arbeidsongeschiktheid is door de regering uitgeroepen tot een topprioriteit. Met ongeveer een half miljoen langdurig zieken wil men sneller ingrijpen en werknemers sneller richting re-integratie begeleiden.

Concreet betekent dit:

• Ontslag om medische redenen wordt mogelijk na zes maanden ziekte (in plaats van negen).
• Vanaf januari 2026 moet elke werknemer die acht weken ziek is, verplicht opgevolgd worden door een arbeidsarts.
• Die arts moet beoordelen of en in welke mate de werknemer nog arbeidspotentieel heeft.
• Indien mogelijk wordt meteen een re-integratietraject opgestart.
• Werknemers die onvoldoende meewerken, riskeren verlies van hun volledige ziekte-uitkering.

Explosie aan extra onderzoeken

Volgens experten in de sector zal deze maatregel leiden tot een aanzienlijke toename van het aantal medische evaluaties. Alleen al de verplichte inschattingen na acht weken ziekte zouden goed zijn voor meer dan 200.000 extra onderzoeken per jaar.

Arbeidsartsen waarschuwen dat deze bijkomende werklast zwaar zal wegen op hun capaciteit. Vandaag besteden zij een groot deel van hun tijd aan:

• preventieve medische onderzoeken
• opvolging van werknemers met gezondheidsrisico’s
• ondersteuning van het welzijns- en preventiebeleid binnen organisaties

De vrees is dat deze kerntaken onder druk komen te staan, wat op lange termijn net kan leiden tot meer ziekte-uitval in plaats van minder.

Van preventie naar controle?

Binnen de sector klinkt ook kritiek op de veranderende rol van de arbeidsarts. Waar de focus traditioneel ligt op preventie en begeleiding, dreigen artsen nu meer in een controlerende en sanctionerende positie terecht te komen.

Dit kan volgens hen leiden tot spanningen in de relatie met werknemers en werkgevers, en zelfs tot wat sommigen omschrijven als “kafkaiaanse situaties”, waarin procedures complex en weinig zinvol worden.

Te vroeg om te oordelen?

Een ander belangrijk kritiekpunt is de timing. De huidige regelgeving rond re-integratie laat toe om pas na drie maanden ziekte een formeel traject op te starten.

In de praktijk blijkt nu al dat arbeidsartsen in ongeveer de helft van de gevallen oordelen dat het te vroeg is om een medisch oordeel te vellen. Werknemers worden dan gewoon teruggestuurd om verder te herstellen.

Door deze evaluatie al na acht weken te verplichten, dreigt men volgens experten:

• medische beslissingen te forceren
• onnodige administratieve lasten te creëren
• en weinig effectieve vooruitgang te boeken in re-integratie

Structureel tekort aan arbeidsartsen

Tot slot wijst de sector op een structureel probleem: er is al jaren een ernstig tekort aan arbeidsartsen en personeel binnen de preventiediensten.

In eerdere adviezen aan de regering werd dit probleem al als “urgent” bestempeld. Zonder bijkomende middelen en versterking van de sector dreigt deze nieuwe maatregel de druk verder op te voeren, met mogelijk negatieve gevolgen voor zowel werknemers als werkgevers.

Conclusie

Hoewel de intentie om langdurige ziekte sneller aan te pakken begrijpelijk is, waarschuwen arbeidsartsen dat deze maatregel in zijn huidige vorm de focus op preventie ondermijnt.

De komende jaren zullen uitwijzen of deze strengere aanpak daadwerkelijk leidt tot meer re-integratie, of eerder tot extra druk op een systeem dat nu al onder spanning staat.

Ben jij langer dan een jaar ziek of kreeg je de laatste zes maand een Medische verbreking? Weet dan dan jij recht hebt op een gratis begeleiding. meer informatie kan je hieronder vinden. 

Terug naar Werk Traject Vanaf 1 april 2025 kunnen werknemers en werkzoekenden die langer dan een jaar arbeidsongeschikt zijn, ook een beroep doen op het Terug Naar Werk-fonds.