Passieve bazen jagen werknemers weg

Afwezige en besluiteloze managers zorgen voor hoogste verloopintentie

De intentie van werknemers om hun job te verlaten is de afgelopen jaren opvallend toegenomen. Waar in 2021 nog 6,83% van de Belgische werknemers aangaf op korte termijn van werkgever te willen veranderen, is dat in 2024 bijna verdubbeld tot 12,3%. Dat blijkt uit een recente studie van Securex.

Voor het eerst wordt daarbij een duidelijke link gelegd tussen de stijl van leidinggeven en de neiging van werknemers om te vertrekken. En die conclusie is scherp: niet strenge of controlerende bazen, maar vooral passieve leiders vormen het grootste risico.

Passief leiderschap = hoogste vertrekintentie

Werknemers die hun leidinggevende ervaren als afwezig, besluiteloos of weinig betrokken, geven het vaakst aan dat ze willen vertrekken. Bij deze groep loopt de verloopintentie op tot maar liefst 17,3%.

Ter vergelijking:

• Controlerend leiderschap (micromanagement): 12,2%
• Autonomie-ondersteunend leiderschap: 9%
• Structuur biedend leiderschap: 8,8%

Opvallend: hoewel micromanagement vaak als problematisch wordt gezien voor welzijn, leidt het niet tot een hogere vertrekintentie dan gemiddeld. Het zijn vooral leiders die niet sturen, niet beslissen en niet aanwezig zijn die medewerkers doen afhaken.

Bovendien evolueert leiderschap in België volgens het onderzoek in de verkeerde richting:

• Minder autonomie-ondersteunend leiderschap
• Meer passief en controlerend gedrag

Met andere woorden: de dominante leiderschapsstijl wordt steeds “verloopbevorderender”.

Waarom dit vandaag extra problematisch is

Deze evolutie komt op een bijzonder slecht moment. De arbeidsmarkt staat onder zware druk door:

• Krapte op de arbeidsmarkt
• Vergrijzing en uitstroom van ervaren krachten
• Moeilijke instroom van nieuw talent

Bedrijven kunnen het zich simpelweg niet meer permitteren om talent te verliezen door slecht leiderschap.

Waar vroeger werknemers vertrokken ondanks hun leidinggevende, vertrekken ze vandaag steeds vaker door hun leidinggevende.

Wie wil het snelst vertrekken?

Naast leiderschap spelen ook andere factoren een rol in verloopintentie:

Contracttype

• Tijdelijk contract: 29,7%
• Vast contract: 10,9%

Statuut

• Bedienden: 17,9%
• Arbeiders: 10,1%

Anciënniteit

• Minder dan 1 jaar: 23,5%
• 4 tot 10 jaar: 13,3%
• +21 jaar: 3,4%

Vooral nieuwe medewerkers vormen dus een risicogroep. En net daar speelt leiderschap een cruciale rol in onboarding, betrokkenheid en retentie.

Wat betekent dit voor organisaties? 

Deze cijfers bevestigen een belangrijke shift:

Leiderschap is geen “zachte” factor meer, maar een harde KPI voor retentie.

Passief leiderschap is vaak minder zichtbaar dan toxisch of controlerend gedrag, maar net daardoor gevaarlijker:

• Gebrek aan richting → onzekerheid
• Geen feedback → stagnatie
• Geen beslissingen → frustratie
• Geen aanwezigheid → gevoel van onverschilligheid

In zo’n context haken medewerkers mentaal eerst af… en vertrekken daarna.

Waar ligt de hefboom?

Organisaties die hun verloop willen beperken, doen er goed aan om te investeren in leiders die:

• duidelijk richting geven (structuur)
• ruimte geven (autonomie)
• zichtbaar aanwezig zijn
• beslissingen durven nemen
• actief communiceren en feedback geven

De combinatie van structuur + autonomie blijkt volgens het onderzoek het meest beschermend tegen uitstroom.

Over het onderzoek

Securex bevroeg in april 2024 1.482 werknemers uit de Belgische beroepsbevolking via een online enquête. De steekproef is representatief naar geslacht, leeftijd, regio en statuut, en omvat zowel de private als publieke sector.

De analyse van de relatie tussen leiderschapsstijl en verloopintentie gebeurde in samenwerking met KU Leuven en hield rekening met factoren zoals leeftijd, anciënniteit, contracttype, sector en opleidingsniveau.

Bron: Securex

Heb jij vragen rond dit onderwerp omdat je er zelf tegenaan loopt? Boek dan een traject loopbaanbegeleiding. Als je minimum 7 jaar werkt of zelfstandige bent kan dit met overheidssteun door de Loopbaancheque. Meer weten?  Volg dan onderstaande link. 

Loopbaanbegeleiding op maat Onze ervaren loopbaancoaches en loopbaanbegeleiders staan klaar om je doorheen dit transformerende proces te loodsen.