Het psychosociaal welzijn op het werk staat steeds meer onder druk. Dat blijkt uit recente cijfers van Co-Prev, de koepelorganisatie van de Externe Diensten voor Preventie en Bescherming op het Werk in België. In 2024 behandelden deze diensten samen meer dan 23.000 dossiers rond psychosociale risico’s, een stijging van 9% ten opzichte van 2023. Deze aanhoudende toename bevestigt dat mentale en relationele spanningen op de werkvloer geen tijdelijk fenomeen zijn, maar een structurele uitdaging vormen voor organisaties.
Samenwerkingsproblemen blijven grootste oorzaak
Het merendeel van de dossiers in 2024 had betrekking op samenwerkingsproblemen. In totaal ging het om 13.065 dossiers, waarbij de volgende verdeling werd vastgesteld:
- 60% conflicten tussen collega’s of met leidinggevenden
- 28% pesterijen
- 9% geweld op het werk
- 3% ongewenst seksueel gedrag
Opvallend is dat 94% van de psychosociale interventieverzoeken informeel verloopt, tegenover 6% formele aanvragen. Dit wijst erop dat werknemers en organisaties in eerste instantie proberen om problemen via overleg en bemiddeling aan te pakken. Tegelijk roept het vragen op over drempels om formele procedures op te starten, zoals angst voor escalatie, stigma of repercussies.
Volgens Co-Prev benadrukken deze cijfers het belang van preventief beleid, leidinggevenden die vroegtijdig signalen herkennen en een organisatiecultuur waarin psychosociale problemen bespreekbaar zijn.
Jongeren extra kwetsbaar
Parallel met deze cijfers publiceerden de Onafhankelijke Ziekenfondsen een uitgebreide studie over mentale gezondheid bij jongeren. Op basis van gegevens van 2,3 miljoen leden tonen zij aan dat burn-out, depressie, stress en angststoornissen steeds vaker leiden tot nieuwe gevallen van arbeidsongeschiktheid bij 18- tot 34-jarigen. Bovendien wordt de kloof met oudere werknemers jaar na jaar groter.
De studie analyseert de evolutie van diagnoses tussen 2018 en 2024 en spreekt van een duidelijk generatie-effect. Jongvolwassenen vallen niet alleen vaker uit, maar lopen ook een groter risico dat hun arbeidsongeschiktheid langdurig wordt en in sommige gevallen zelfs evolueert naar invaliditeit.
De Onafhankelijke Ziekenfondsen formuleren daarbij een confronterende vraag: “Hoe komt het dat jongvolwassenen, op een leeftijd waarop ze normaal in goede gezondheid verkeren, steeds vaker niet meer in staat zijn om te werken?”
Breder dan het individu
De onderzoekers wijzen op verschillende risicofactoren, zoals hoge prestatiedruk, onzekerheid op de arbeidsmarkt, de impact van sociale media, een verstoorde werk-privébalans en een gebrek aan psychologische veiligheid op het werk. Tegelijk benadrukken zij dat mentale problemen zelden louter individueel zijn: werkcontext, organisatiecultuur en leiderschap spelen een cruciale rol.
De studie besluit met een reeks aanbevelingen, waaronder:
- meer aandacht voor preventie en vroeg detectie van mentale klachten;
- betere begeleiding van jonge werknemers bij hun instroom op de arbeidsmarkt;
- het versterken van psychosociaal beleid binnen organisaties;
- en een nauwere samenwerking tussen werkgevers, preventiediensten en de gezondheidszorg.
Conclusie
Samen tonen de cijfers van Co-Prev en de bevindingen van de Onafhankelijke Ziekenfondsen aan dat psychosociaal welzijn geen randthema meer is. Zowel de stijging van samenwerkingsproblemen op de werkvloer als de toenemende mentale kwetsbaarheid bij jongeren maken duidelijk dat duurzaam werk vraagt om structurele aandacht voor mentaal welzijn, relationele dynamieken en een gezonde werkcultuur.
Lees meer in het rapport van de Onafhankelijke Ziekenfondsen: https://www.mloz.be/nl/documentatie/jongeren-en-arbeidsongeschiktheid-sleutelrol-van-geestelijke-gezondheid
Nood aan hulp? Diaspoor Werk met Zin levert diensten als Loopbaanbegeleiding en Terug naar werk trajecten. Beide diensten met Overheidssteun voor de gebruiker.
Vraag gerust meer informatie.
|
Terug naar Werk TrajectVanaf 1 april 2025 kunnen werknemers en werkzoekenden die langer dan een jaar arbeidsongeschikt zijn, ook een beroep doen op het Terug Naar Werk-fonds. |
Bron: Fod Waso
|
LoopbaanbegeleidingLoopbaanbegeleiding op maat. |
