Zingeving op het werk lijkt voor een groeiende groep Belgische werknemers een aandachtspunt te worden. Uit een onderzoek uit 2026 blijkt dat 21,4% van de bevraagde Belgische bedienden het eigen werk als zinloos ervaart. In een vergelijkbaar onderzoek uit 2023 bedroeg dat aandeel 13%. Dat betekent een duidelijke stijging in drie jaar tijd.
Zingeving gaat over meer dan een job graag doen. Mensen kunnen hun werk interessant of aangenaam vinden en tegelijkertijd het gevoel hebben dat het onvoldoende betekenis heeft. Het gaat bijvoorbeeld over de mate waarin iemand ervaart dat het werk ertoe doet, aansluit bij persoonlijke waarden of een betekenisvolle bijdrage levert.
Dat onderscheid wordt ook zichtbaar in de onderzoeksresultaten. Hoewel relatief veel jongere werknemers aangeven hun werk als weinig zinvol te ervaren, geeft een ruime meerderheid tegelijkertijd aan zich te amuseren op het werk en de job boeiend te vinden.
Verschillen tussen generaties
De mate waarin werknemers hun werk als zinvol ervaren, verschilt volgens het onderzoek sterk tussen leeftijdsgroepen.
Bij Generatie Y, doorgaans aangeduid als millennials, steeg het percentage dat het werk als zinloos ervaart van 16,3% in 2023 naar 28,4% in 2026. Bij Generatie Z bedraagt het aandeel 23,6%, tegenover 20,5% in 2023.
Bij oudere generaties liggen de percentages lager. Van Generatie X geeft 13,6% aan het werk als zinloos te ervaren. Bij de babyboomers bedraagt dit 4,6%.
Tegelijkertijd geeft 75,7% van Generatie Y en 68,6% van Generatie Z aan plezier te beleven aan het werk. Respectievelijk 87,3% en 84,2% vindt de eigen job bovendien boeiend.
Deze resultaten illustreren dat werkplezier, inhoudelijke interesse en zingeving verschillende aspecten van de werkbeleving zijn. Een werknemer kan een functie interessant vinden zonder noodzakelijk het gevoel te hebben dat het werk voldoende betekenis heeft.
Ouders ervaren vaker een gebrek aan zingeving
Ook de gezinssituatie hangt in het onderzoek samen met verschillen in ervaren zingeving. Van de werknemers met kinderen geeft 27% aan de eigen job zinloos te vinden. Bij werknemers zonder kinderen bedraagt dit 13,2%.
Een mogelijke verklaring is dat levensgebeurtenissen zoals ouderschap ervoor kunnen zorgen dat mensen hun prioriteiten opnieuw bekijken. Wanneer beschikbare tijd schaarser wordt, kunnen vragen over de plaats die werk inneemt in het leven en over wat iemand werkelijk belangrijk vindt nadrukkelijker naar voren komen.
Op basis van deze cijfers alleen kan echter niet worden vastgesteld dat ouderschap de oorzaak is van een verminderde zingeving op het werk. Er kunnen ook andere factoren een rol spelen.
Ook leidinggevenden ervaren een gebrek aan betekenis
Een opvallend resultaat is het verschil tussen leidinggevenden en werknemers zonder leidinggevende functie. Van de leidinggevenden geeft 33,7% aan het eigen werk als zinloos te ervaren, tegenover 15,8% van de niet-leidinggevenden.
Leidinggevende functies gaan vaak gepaard met verschillende, soms tegenstrijdige verwachtingen. Er moet aandacht zijn voor organisatiedoelstellingen en resultaten, terwijl tegelijkertijd medewerkers moeten worden ondersteund en aangestuurd. Wanneer een groot deel van het werk bestaat uit coördinatie, administratie en het afstemmen van uiteenlopende belangen, kan de directe zichtbaarheid van de eigen bijdrage verminderen.
Ook hier geldt dat het onderzoek een verschil tussen groepen vaststelt, maar op zichzelf niet bewijst welke factoren dit verschil veroorzaken.
Toenemende druk om hard te werken
Naast zingeving onderzocht men ook wat werknemers motiveert om zich in te zetten voor hun werk.
In 2026 geeft 65,9% van de respondenten aan zichzelf druk op te leggen om hard te werken. In 2023 was dit 59,8%.
Ook tijdens verlof blijkt werkgerelateerde druk aanwezig te kunnen blijven. Ongeveer een derde van de werknemers (33,6%) geeft aan zich schuldig te voelen wanneer ze verlof nemen. Drie jaar eerder bedroeg dit 27,6%.
Daarnaast geeft 48,6% aan dat angst voor kritiek van collega's of leidinggevenden een belangrijke reden kan zijn om in actie te komen. In 2023 bedroeg dit percentage 34,1%.
Deze cijfers wijzen op een verschil tussen werken vanuit interesse, betrokkenheid of persoonlijke betekenis en werken vanuit ervaren druk, schuldgevoel of angst voor negatieve reacties.
Waarom zingeving op het werk belangrijk is
Zingeving wordt binnen onderzoek naar motivatie en werkbeleving beschouwd als een relevant onderdeel van duurzaam functioneren. Het gevoel dat werk betekenis heeft, kan samenhangen met betrokkenheid, motivatie, welzijn en de bereidheid om binnen een organisatie actief te blijven.
Dat betekent niet dat iedere werknemer voortdurend passie of een sterke roeping in het werk moet ervaren. Werk kan ook betekenisvol zijn omdat iemand er anderen mee helpt, expertise kan inzetten, autonomie ervaart, deel uitmaakt van een team, financiële zekerheid creëert of via het werk andere belangrijke levensdoelen mogelijk maakt.
Zingeving is bovendien persoonlijk. Wat voor de ene werknemer bijzonder betekenisvol is, hoeft dat voor een andere werknemer helemaal niet te zijn.
Voor organisaties ligt daarom niet noodzakelijk de opdracht om werk voor iedereen op dezelfde manier betekenisvol te maken. Wel kunnen factoren zoals autonomie, inspraak, ontwikkelingsmogelijkheden, psychologische veiligheid, erkenning en zichtbaarheid van de eigen bijdrage omstandigheden creëren waarin werknemers gemakkelijker betekenis kunnen ervaren.
Wanneer je zelf de zin in je werk verliest
Het gevoel dat werk weinig betekenis heeft, hoeft niet onmiddellijk te betekenen dat iemand van job moet veranderen.
Het kan wel aanleiding zijn om een aantal vragen te onderzoeken. Welke aspecten van mijn werk geven mij nog energie? Welke waarden vind ik belangrijk? Waar ervaar ik dat mijn bijdrage ertoe doet? Wat mis ik vandaag? Is vooral de inhoud van mijn functie het probleem, of spelen werkdruk, organisatiecultuur, leiderschap, gebrek aan autonomie of veranderde persoonlijke prioriteiten een grotere rol?
Soms ligt de oplossing in een andere functie of werkgever. In andere situaties kunnen relatief kleine veranderingen in taken, verantwoordelijkheden, samenwerking of werkorganisatie al een verschil maken.
Zingeving is daarmee niet alleen een vraag over welk werk iemand doet, maar ook over waarom, hoe en in welke omstandigheden iemand dat werk doet.
Over het onderzoek
De cijfers voor 2026 zijn afkomstig uit een online onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau iVOX samen met Flourish, in opdracht van Bright Plus. Het onderzoek vond plaats tussen 6 en 22 mei 2026 en omvatte 1.227 Belgische bedienden, vrije beroepers, zelfstandigen en zaakvoerders die minstens halftijds op kantoor werken. De steekproef werd samengesteld om representatief te zijn naar taal, geslacht, leeftijd en diploma. De gerapporteerde maximale foutenmarge bedraagt 2,78%.
De vergelijkingscijfers uit 2023 zijn afkomstig uit een online onderzoek van iVOX in opdracht van Bright Plus, uitgevoerd tussen 16 en 30 juni 2023 bij 1.204 Belgische bedienden die minstens halftijds op kantoor werken. De gerapporteerde maximale foutenmarge bedroeg 2,74%.
In het onderzoek worden babyboomers gedefinieerd als personen geboren in of voor 1964, Generatie X als geboren tussen 1965 en 1980, Generatie Y als geboren tussen 1981 en 1995 en Generatie Z als geboren vanaf 1996.
Bron: Bright Plus
|
LoopbaanbegeleidingLoopbaanbegeleiding op maat. |
