De manier waarop werk vandaag georganiseerd is, heeft een grotere impact op onze slaap dan vaak wordt gedacht. Werknemers met een zittende job of onregelmatige werkuren blijken aanzienlijk meer risico te lopen op slaapproblemen. Dat blijkt uit een langlopend onderzoek van de University of South Florida.
Zittend werk verhoogt kans op slapeloosheid
Uit de studie, die meer dan 1.000 werknemers gedurende tien jaar opvolgde, blijkt dat een sedentaire levensstijl duidelijke gevolgen heeft voor de slaapkwaliteit.
Werknemers die het grootste deel van hun werkdag zittend doorbrengen:
- hebben 37% meer kans op slapeloosheidsachtige klachten
- ervaren vaker moeite met inslapen
- worden ’s nachts vaker wakker
- en kampen vaker met vermoeidheid overdag
Volgens onderzoeker Claire E. Smith is dit geen toeval. De toename van computerwerk en bureaujobs zorgt ervoor dat een groot deel van de beroepsbevolking — naar schatting tot 80% onvoldoende beweegt tijdens de werkdag.
Onregelmatige uren verstoren het slaapritme
Naast zittend werk blijken ook onregelmatige werkschema’s een belangrijke risicofactor. Werknemers met nachtshiften of wisselende uren hebben:
- 66% meer kans op ‘inhaalslaap’
- een verstoord biologisch ritme
- en minder consistente slaappatronen
“Inhaalslaap” verwijst naar het compenseren van slaaptekort door bijvoorbeeld:
- uitslapen in het weekend
- of overdag dutjes te doen
Hoewel dat op korte termijn helpt, wijst onderzoek uit dat dit op lange termijn het slaappatroon net verder kan ontregelen.
Drie types slapers op de werkvloer
De studie onderscheidt drie groepen werknemers op basis van hun slaapgedrag:
- Goede slapers – stabiel ritme en kwalitatieve nachtrust
- Inhaalslapers – wisselend patroon met compensatieslaap
- Slapeloosheidsprofiel – structurele slaapproblemen en vermoeidheid
Vooral werknemers met zittend werk belanden vaker in de derde categorie, terwijl mensen met onregelmatige uren eerder in de tweede groep terechtkomen.
Slaapproblemen blijven vaak jarenlang hangen
Een opvallende vaststelling: slechte slaapgewoonten zijn hardnekkig. Maar liefst 90% van de werknemers met slapeloosheidsklachten vertoonde tien jaar later nog steeds dezelfde problemen.
Dit wijst erop dat werk gerelateerde slaapproblemen:
- niet vanzelf verdwijnen
- en zich kunnen ontwikkelen tot langdurige gezondheidsrisico’s
Meer dan alleen “8 uur slapen”
Volgens Smith gaat gezonde slaap veel verder dan enkel voldoende uren maken. Het gaat ook om:
- vlot kunnen inslapen
- de hele nacht doorslapen
- en een consistent slaapritme aanhouden
De manier waarop jobs vandaag ontworpen zijn — met lange zitperiodes en flexibele of onvoorspelbare uren ondermijnt net die factoren.
Impact op welzijn en prestaties
Slechte slaap heeft niet alleen gevolgen voor het individu, maar ook voor organisaties. Onderzoek toont aan dat slaaptekort leidt tot:
- lagere productiviteit
- meer fouten en ongevallen
- verminderde concentratie
- en een slechter algemeen welzijn
Wat kunnen organisaties doen?
De studie benadrukt dat werkgevers een belangrijke rol spelen in het beschermen van de slaapgezondheid van hun medewerkers. Enkele mogelijke acties:
- meer beweging integreren in de werkdag (bv. actieve pauzes, staand werken)
- duidelijke grenzen rond werktijd om werk na de uren te beperken
- stabielere werkroosters waar mogelijk
- bewustwording rond slaap en herstel
Volgens de onderzoekers is het cruciaal om slaap te benaderen als een structureel en multidimensionaal thema, en niet als een individueel probleem.
Conclusie
De studie maakt duidelijk dat werkdesign een directe impact heeft op hoe goed we slapen en dus ook op onze gezondheid en prestaties op lange termijn.
Wie werk organiseert zonder rekening te houden met herstel en ritme, riskeert niet alleen vermoeide werknemers, maar ook duurzame schade aan welzijn en inzetbaarheid.
Nood aan een kijk op jouw loopbaan?
Als je meer dan 7 jaar werkt en nog onder contract staat bij een werkgever of zelfstandige bent dan heb jij recht op de Loopbaancheque. Loopbaanbegeleiding kost je dan slecht 90 euro voor een 4 uur durend individueel traject op maat van jouw vragen.
|
Loopbaanbegeleiding op maatOnze ervaren loopbaancoaches en loopbaanbegeleiders staan klaar om je doorheen dit transformerende proces te loodsen. |
