Het aantal mensen dat in België langdurig ziek is, blijft stijgen. Dat is geen klein nieuwsfeit meer, maar een maatschappelijk signaal: steeds meer mensen vallen uit omdat het gewoon te veel wordt.
Vandaag is meer dan één op de dertig werknemers langer dan een jaar afwezig door ziekte. In totaal gaat het om meer dan een half miljoen mensen. Achter die cijfers zitten geen “dossiers”, maar mensen van vlees en bloed die vaak al een lange en zware weg hebben afgelegd.
Vooral deeltijds werkenden blijken extra kwetsbaar
Uit een recente analyse van HR-dienstverlener Securex blijkt dat de stijging vooral zichtbaar is bij deeltijdse werknemers. In de voorbije elf jaar is het langdurig ziekteverzuim in deze groep vier keer sneller gestegen dan bij voltijdse werknemers. Dat zegt echter niets over de motivatie of inzet van deze mensen. Integendeel. Het probleem zit niet in deeltijds werk op zich, maar in de omstandigheden errond.
Mensen die deeltijds werken:
- combineren vaak werk met zorg voor kinderen, ouders of anderen
- werken geregeld in sectoren met hoge werkdruk en minder gunstige arbeidsvoorwaarden
- en dragen vaak al lange tijd meer dan ze eigenlijk kunnen
Deeltijds werken is voor de meesten geen luxe, maar een poging om het leven werkbaar te houden.
Minder werken betekent niet automatisch minder belasting
Vooral vrouwen worden hier extra door getroffen. Zij werken veel vaker deeltijds 30,5% van de moeders tegenover 6% van de vaders en zijn ook vaker langdurig ziek.
In sectoren zoals:
- de zorg
- dienstencheques
- kinderopvang
waar deeltijds werk de norm is en de druk al jaren hoog ligt, stapelen personeelstekorten, vermoeidheid en uitval zich op.
Minder uren werken blijkt in de praktijk vaak niet minder stress, maar gewoon: alles in minder tijd proberen proppen.
De zorglast weegt zwaar
De situatie wordt nog bemoeilijkt door bredere maatschappelijke factoren:
- tekort aan betaalbare kinderopvang
- grootouders die langer moeten werken en minder kunnen opvangen
- een relatief kort moederschapsverlof
- en een systeem waarin veel ouders al vroeg moeten terugschakelen om alles rond te krijgen
Veel mensen en vooral vrouwen dragen jarenlang structureel te veel. Tot het lichaam of de geest op de rem gaat staan.
Langdurige ziekte is dan zelden een plots “breekpunt”, maar vaak het eindpunt van een lange periode van overbelasting.
Ook voor de samenleving is dit een zwaar signaal
Vandaag zijn meer dan een half miljoen Belgen langer dan een jaar arbeidsongeschikt. Dat weegt natuurlijk ook op de begroting. Maar belangrijker nog: het toont hoe groot de menselijke kost is.
De overheid zoekt naar manieren om:
- meer in te zetten op begeleiding
- sneller te ondersteunen
- en re-integratie beter mogelijk te maken
Werkgevers willen snellere trajecten, vakbonden waarschuwen terecht voor druk en dwang die herstel net kunnen ondermijnen.
Een voorzichtig lichtpunt
Er is één klein hoopgevend signaal: het aantal mensen dat middellang ziek is (tussen één maand en één jaar) lijkt voor het eerst in jaren te stabiliseren. Dat kan erop wijzen dat vroegere ondersteuning en opvolging langzaam hun effect beginnen te tonen.
Maar de druk blijft groot: in de eerste helft van 2025 ging bijna 9% van alle werkdagen verloren aan ziekte.
Misschien is de echte vraag deze
Niet: “Hoe krijgen we mensen sneller terug aan het werk?”
Maar eerst: “Wat maakt dat zóveel mensen zó uitgeput raken dat werken gewoon niet meer lukt?”
Langdurige ziekte is zelden een individuele fout. Het is vaak een signaal van een systeem dat te veel vraagt, te weinig opvangt en te weinig hersteltijd toelaat.
Tot slot aan wie dit leest en zelf ziek is
Als jij dit leest en zelf al een tijd uit bent: je bent niet zwak. Je bent niet gefaald. Je lichaam en/of geest heeft waarschijnlijk veel te lang te veel moeten dragen.
Herstel is geen rechte lijn. En terugkeren vraagt tijd, veiligheid, en respect voor je grenzen.
Weet dat je recht hebt op een volledig gratis begeleiding als je nog steeds onder mutualiteit staat en meer dan een jaar arbeidsongeschikt bent of als je de laatste 6 maand een Medische verbreking hebt gekregen.
|
Terug naar Werk TrajectVanaf 1 april 2025 kunnen werknemers en werkzoekenden die langer dan een jaar arbeidsongeschikt zijn, ook een beroep doen op het Terug Naar Werk-fonds. |
